Xe bán tại Vinaxuki, giá chỉ bằng 1/3 xe nhập khẩu. ảnh: H.S

Sau một ṿng dạo qua các showroom ô tô tại TP.HCM, ông Nguyễn Mạnh Hùng (ngụ ở thị xă Thủ Dầu Một, B́nh Dương) quyết định... không mua. Người công chức 45 tuổi này đă tích góp gần 10 năm nay mới có số tiền 200 triệu đồng để mua ô tô. Thế nhưng, khi số tiền dành dụm đă đủ cũng là lúc ô tô tăng giá. Ước mơ sở hữu một chiếc ô tô du lịch "thường thường bậc trung" của ông trở nên xa hơn. Cũng như ông Hùng, lượng người "khát" ô tô giá rẻ gần như chiếm tuyệt đại đa số người có nhu cầu mua xe ô tô hiện nay. Tuy nhiên, những chiếc xe du lịch đời cũ không phải là đối tượng được chọn. Theo thông báo của các công ty ô tô đang hoạt động tại Việt Nam, giá xe 4 chỗ tối thiểu hiện không dưới 15.000 USD/chiếc (không kể ḍng xe gia đ́nh Matiz của Vidamco). Mức giá b́nh quân trên thị trường hiện vào khoảng 25.000 - 45.000 USD

Trong bối cảnh "khát" ô tô giá rẻ như vậy, các sản phẩm sắp ra mắt của Honda Việt Nam (HVN) được chờ đợi như một "lời giải" của thị trường nóng lạnh bất thường hiện nay. Ông Kotaro Shimizu, Trưởng pḥng tiếp thị  ô tô của HVN cho biết, liên doanh này dự kiến sẽ chính thức giới thiệu xe Honda Civic vào giữa năm nay. "Chúng tôi không thể b́nh luận giá xe ở Việt Nam đă hợp lư hay không hợp lư bởi v́ giá cả phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: đối thủ cạnh tranh, các loại thuế... và cả sự mong đợi của khách hàng. Giá thấp chỉ là một mặt của vấn đề. Theo chúng tôi hiểu, khách hàng Việt Nam luôn coi trọng đến vấn đề chất lượng. V́ vậy, một chiếc xe rẻ nhưng không ổn định trong suốt quá tŕnh sử dụng sẽ không được ưa chuộng đối với khách hàng về lâu dài", ông Kotaro Shimizu nói.

Ngày 22.12.2005, Bộ Tài chính có quyết định điều chỉnh mức thuế ô tô nhập khẩu nguyên chiếc, áp dụng từ đầu năm 2006. Theo đó, mức thuế áp dụng chung cho các loại ô tô chở 10 người trở lên, ô tô chở 8 người, ô tô đua nhỏ, ô tô thể thao, ô tô 2 cầu, ô tô sử dụng động cơ diesel, ô tô có động cơ đốt trong có dung tích xi lanh từ 1.800cc - 4.000cc là 90%, giảm 10% so với hiện nay. Với quyết định trên, giá ô tô trong năm 2006 chắc chắn sẽ có đột biến theo hướng giảm.

Để t́m "lời giải" sớm hơn, người ta đă bắt đầu ngắm nghía các loại ô tô Trung Quốc. Có một sự trùng hợp là gần đây Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu ô tô và xe tải giá rẻ (135.000 chiếc trong 10 tháng đầu năm 2005). Nhiều doanh nghiệp xe máy đă bắt đầu chuyển sang lắp ráp ô tô Trung Quốc. Gần đây, Công ty sản xuất ô tô tư nhân Xuân Kiên (Vinaxuki) nổi lên như một sự mở màn cho thị trường ô tô giá rẻ tuy trước đó đă có một vài công ty như Trường Hải, Vinauto... đặt chân "khai phá". Xuân Kiên vừa tung ra thị trường 3 loại xe tải nhẹ nhăn hiệu Jinbei với giá bán cực kỳ hấp dẫn: cao nhất chỉ trên dưới 10.000 USD, thấp nhất 5.900 USD! Riêng ḍng xe bán tải và xe 8 chỗ ngồi, giá cũng chỉ 10.000 - 14.500 USD/chiếc. Tổng giám đốc Vinaxuki Bùi Ngọc Huyên cho biết, giá xe Vinaxuki sẽ c̣n giảm thấp nữa trong năm tới, dự kiến chỉ bằng 70 - 80% giá xe hiện nay. Với nhà máy sản xuất ô tô quy mô lớn và đầu tư bài bản (diện tích nhà máy 20 ha, vốn đầu tư 300 tỉ đồng, năng suất 35.000 xe ô tô các loại/năm...), Vinaxuki đang buộc các doanh nghiệp ô tô khác phải dè chừng khi tiến công vào thị trường ô tô giá rẻ.

Ở một khía cạnh khác, người dân vẫn chưa có cái nh́n thiện cảm với các loại xe "cấp thấp", "giá rẻ". Giám đốc một công ty ô tô sản xuất trên dây chuyền công nghệ Trung Quốc nhận xét: "Ở các nước, người ta sử dụng xe theo công việc. Đi làm, đi du lịch, đi giao dịch, đi các loại xe tương ứng phù hợp. C̣n ở ta, dù làm bất cứ nghề nghiệp nào cũng phải đi loại xe hạng càng sang càng tốt. V́ vậy, xe giá rẻ hiện đang được đánh đồng với chất lượng thấp và ít được chú ư".

Nhận xét về các loại ô tô giá rẻ, ông Bùi Cảnh Hưng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Toyota Đông Sài G̣n nói rằng: "Hăy nh́n vào thị trường xe máy Trung Quốc trước đây, phất lên rồi cũng lặng xuống. Tiền nào của nấy, người dân hiện đang "khát" xe giá rẻ nhưng chất lượng cao chứ không phải xe cấp thấp. Tuy nhiên, điều lo lắng lớn hơn của các nhà sản xuất kinh doanh ô tô là các chính sách về giao thông của Chính phủ. Với t́nh trạng đường sá hiện nay th́ càng phát triển xe ô tô, càng khó khăn trong việc giải quyết nạn kẹt xe".

Hùng Sơn